‘Photography is to place the head, the heart and the eye along the same line of sight. It’s a way of life.’

Afgelopen weekend stond ik met mijn werk op de prachtige buitenexpositie van Kunst in de Tuinen in Oosteind. Wat was het bijzonder om tussen het groen te staan, omringd door kunst en mooie ontmoetingen. Buiten exposeren doet écht iets met je werk: de elementen bewegen mee, het licht verandert voortdurend en je voelt je als maker direct verbonden met de omgeving.

Tijdens dat weekend schoot mij opeens weer een bekende uitspraak van straatfotograaf Henri Cartier-Bresson te binnen. Ik las hem een hele tijd geleden bij een expositie in Wenen, en de zin is me altijd bijgebleven.

Want wanneer voel je je nu eigenlijk het meest verbonden met het leven?

Voor mij is dat op de momenten dat er ruimte is om alles in jezelf, en met je omgeving, samen te laten komen. En daar roept het bij mij meteen vragen op: is er eigenlijk wel een 'zelf' en een 'ander'? Of is uiteindelijk niet alles één?

Ik zat net te luisteren naar een podcast met Patrick Kicken waarin het ging over non-dualiteit, en toen realiseerde ik me weer hoe bijzonder dat is: er is eigenlijk niets anders dan verbinding. We zijn verbonden met alles. Er is in wezen geen losse ‘ik’ en ‘jij’, maar er is alleen ‘wij’. Het is een gedachte die ik ontzettend boeiend vind en die ik echt probeer te leven. Maar eerlijk is eerlijk: het blijft voor mij ook elke dag opnieuw oefenen om zo in het leven te staan.

Wat denk je eigenlijk als ik dat zo schrijf?

Toen ik voor het eerst met deze filosofie te maken kreeg, was ik gefascineerd, maar er was ook een enorme mindshift voor nodig. Hoezo ben ik verbonden met alles? Ik ben heel benieuwd wat in jou bovenkomt als je deze gedachte leest.

In de non-dualiteit gebruiken ze vaak de vergelijking van de oceaan: we denken vaak dat we een los golfje zijn, terwijl we in werkelijkheid de oceaan zijn. Een golf kan immers niet los van de oceaan bestaan. Denk maar eens aan een jong kind: dat zegt eerst ‘Keesje heeft honger’ en leert daarna pas ‘ik heb honger’. Daarmee creëren we stapsgewijs afscheiding, terwijl we in essentie één zijn. Er zijn zelfs culturen waarin het woord ‘ik’ niet eens bestaat, alleen ‘wij’.

Het blad en de boom
Als we dat vertalen naar de natuur, zie je dat zo mooi terug. Stel je voor dat je in het bos wandelt en kijkt naar de duizenden bladeren aan een grote eik. Elk blad heeft een eigen vorm, vangt z’n eigen zonlicht op en beweegt mee op de wind.

Als zo'n blad zou kunnen denken zoals ons menselijke ego, zou het geloven: “Ik ben hier helemaal alleen op mijn eigen tak. En als de herfst komt en de storm opsteekt, waai ik weg, val ik op de grond en verga ik. Ik moet me zo stevig mogelijk vasthouden, want de elementen zijn mijn vijand.”

Dat is precies hoe afscheiding voelt. We kijken naar onze eigen 'vorm' — ons lichaam, onze persoonlijkheid, onze losse zorgen — en we vergeten wat ons draagt.

Maar in werkelijkheid is een blad geen los object dat toevallig aan een boom vastplakt. Het blad is de boom. De voeding die door de aderen van het kleinste blaadje stroomt, is precies dezelfde vloeistof die diep uit de aarde door de stam omhoog wordt gepompt. En wanneer de herfst komt en het blad valt, verandert alleen de vorm. Het blad valt op de bosbodem, wordt voeding voor de aarde en keert via de wortels weer terug in de boom. Er is nooit één seconde een breuk geweest in die kringloop.

Onze angst komt voort uit de gedachte dat we dat losse, dwars door de lucht waaiende blaadje zijn. Maar zodra je je blik verruimt, zie je dat het blad nooit gescheiden is geweest van de stam die het draagt.

Fotografie als manier om te vertragen
Als ik mij diep verbonden wil voelen, heb ik te vertragen. Fotografie helpt mij daar enorm bij. Het maakt voor mij niet eens uit of dat is tijdens het fotograferen zelf in het bos, op een expositie zoals in Oosteind, of tijdens het rustig uitwerken van een beeld achter de pc. Het brengt mijn hoofd, mijn hart en mijn oog weer op één lijn.

Waarmee of wanneer lukt jou dat?

Misschien is het een mooi idee om de komende tijd de natuur — die nu steeds meer herfstig wordt — eens met deze ogen te bekijken. Pak gerust je camera of telefoon erbij als je wandelt. Maak eens foto’s van de elementen en probeer te zien hoe alles met elkaar verbonden is. Wie weet kan het een mooie spiegel zijn voor de verbinding die jij misschien ook zoekt.

Samen de verdieping in?
Wil je dit liever niet alleen doen, maar vind je het fijn om samen met mij en een kleine groep de natuur in te gaan en de verstilling in jezelf op te zoeken? Je bent van harte welkom bij een van de komende workshops rondom Breda/Bavel:

•  Workshop 'De Verstilde Ervaring in Natuur & Fotografie' (Zaterdag 10 oktober)

•  Workshop 'De Verstilde Ervaring in Natuur & Fotografie' (Zaterdag 14 november)

Via zintuiglijke oefeningen en mindful fotografie stappen we uit de 'gedachtenfabriek' en zakken we weer helemaal in ons lijf en het HIER en NU.

Bekijk alle informatie en meld je aan via de website

Volgende week is er even geen blog of nieuwsbrief.
Mijn focus ligt die week op het verhuizen .

Wens jullie fijne momenten in natuur en fotografie in dit mooie jaargetijde.