Soms moet je de zoomlens vastzetten om écht te zien
Over routines, de moed om uit je comfortzone te stappen en de weg naar waardevolle rituelen.
Hoe vaak verlaat jij bewust je dagelijkse routines? En als een vertrouwde gewoonte ineens wegvalt of verandert, wat gebeurt er dan in jou?
Zoals neuropsycholoog Erik Scherder in het programma De Verwondering zo mooi uitlegt, zijn onze hersenen gek op routines. Een routine helpt ons brein om energie te besparen: je voert dingen uit op de automatische piloot, zonder dat je over elke handeling hoeft na te denken. Dat is maar goed ook, want we kunnen simpelweg niet over alles wat we op een dag doen uitgebreid gaan voelen.
Maar er zit ook een schaduwzijde aan. Wanneer we te veel in ons hoofd en in de automatische piloot schieten, raakt ons brein afgestompt. We ‘denken’ te zien, maar we ‘ervaren’ niet meer. Pas wanneer we een routine doorbreken of vertragen, schakelt ons brein over naar een stand waarin weer echte verwondering, voelen en nieuwe inzichten kunnen ontstaan.
Spanning en weerstand in de natuur
Dat zagen we afgelopen zaterdag zo mooi gebeuren tijdens de workshop De Verstilde Ervaring in Natuur en Beeld. Ik daagde de deelnemers uit om bewust níét vanuit hun vertrouwde routine te gaan fotograferen.
Een van de deelneemsters gaf ik de opdracht om haar zoomlens niet te gebruiken, maar fysiek zelf dichter naar haar onderwerp toe te bewegen. Dat bracht meteen onrust, spanning en merkbare weerstand met zich mee. Ze moest uit haar vertrouwde comfortzone stappen. Want zónder het zoomen met de lens kon ze de afstand niet meer veilig vanaf een afstandje overbruggen; ze moest er zélf naartoe.
Toch ging ze het aan. En juist in die fysieke stap ontstond er een prachtige bewustwording. Ze herkende de spanning meteen uit haar dagelijks leven: de neiging om afstand te bewaren in plaats van er écht naartoe te bewegen. Door de routine van het zoomen te doorbreken, kwam ze uit bij de essentie—van het beeld én van zichzelf—en kon ze er bij blijven staan.
Het verschil: Routine vs. Ritueel
Het moment dat deze deelneemster vertraagde en met bewuste aandacht naar het onderwerp toeliep, veranderde haar handeling van een mechanische routine in een betekenisvol ritueel.
Maar wat is nu precies het verschil tussen die twee?
Kenmerk Routine Ritueel
Drijfveer Efficiëntie, noodzaak & gewoonte Betekenis, rust, inspiratie & verbinding
Aandacht In je hoofd & op de automatische piloot Met volle aandacht in het hier en nu
Doel Iets afvinken, afronden of behalen Iets bewuster beleven of toelaten
Tijdbeleving Snel, gericht op de volgende stap Vertraagd, stilstaan in het moment
Vraag die erbij hoort. "Wat moet er gebeuren?" "Hoe wil ik me nu voelen?"
In beweging door een nieuwe plek
Ik merk het zelf de laatste tijd ook zo sterk. Nu ik net verhuisd ben naar een nieuwe plaats, vallen veel van mijn opgebouwde gewoontes ineens weg. Mijn vertrouwde 'automatische piloot' werkt niet meer. Welke supermarkt is hier in de buurt en heeft de producten die ik graag gebruik?
Ook mijn reis naar het werk is veranderd: waar ik voorheen in 5 minuten op de fiets zat, rijd ik nu 20 minuten met de auto. Ik merk dat ik dat momentje van alleen buiten zijn enorm mis. Hoe ga ik die rust en buitenlucht weer op een nieuwe manier in mijn dagelijkse leven inbouwen?
Daarnaast heb ik de afgelopen 8 jaar alleen gewoond, waarin ik allerlei eigen manieren en patronen in huis had opgebouwd. Nu ik samenwoon, mogen er weer heel nieuwe routines én rituelen ontstaan. Dat vraagt rust, tijd, geduld en vertrouwen. Oordeel-loos kijken naar wat er is, en openstaan voor het nieuwe door het oude los te laten—of beter gezegd: door het nieuwe toe te laten.
Van voelen naar doorzien
Routines zijn nuttig en fijn, maar af en toe even 'checken' of je routines nog wel bij je passen, is een prachtig en helend proces.
Wanneer je een routine bewust vertraagt en er volle aandacht in legt, transformeer je die handeling in een ritueel. En dat is precies waar het brein rust vindt en waar de poort naar ons gevoel opengaat.
In mijn praktijk als natuurcoach neem ik mensen mee in precies die beweging: van het voelen van de weerstand als je uit een routine stapt, via de bewuste stappen op pad in de natuur, naar het écht ervaren en uiteindelijk het helder doorzien van je eigen thema's.
Een uitnodiging om te spelen
Ik wil je uitnodigen om de komende dagen eens voor jezelf te observeren welke routines jij hebt opgebouwd. En belangrijker nog: passen ze eigenlijk nog wel bij wie jij nu bent? . Kies eens een andere supermarkt voor je dagelijkse boodschappen.
. Fiets of wandel een keer een heel andere route naar huis en zie wat je onderweg ineens wél opmerkt.
. Ga je op pad met je camera? Zet je zoomlens eens vast op één vast brandpunt (bijvoorbeeld 50mm) of laat je smartphone in je zak. Dwing jezelf om te bewegen, dichterbij te komen en opnieuw te kijken.
Ga spelen, ontdekken en vertragen. Laat het 'moeten' los en ervaar wat er gebeurt als je het vertrouwde even durft te verlaten. Wat is een routine die jij deze week eens bewust mag doorbreken?
Warme groet,
Esther Zandbergen
Be Your Nature • Fotografie & Natuurcoaching
Aankondiging
Verstilde ervaring in Natuur en Beeld op Zaterdag 14 November
Wil jij samen met gelijkgestemden uit je hoofd zakken, vertragen en de natuur ervaren via de weg van voelen, ervaren en doorzien?
Op zaterdag 14 november organiseer ik weer een fijne vertraging in natuur en beeld rondom Breda/Bavel. Een moment om op te laden, stil te staan bij jouw eigen routines en te ontdekken wat de herfstnatuur jou op dit moment te spiegelen heeft.
Datum: Zaterdag 14 november 9.00- 11.00
. Locatie: Omgeving Breda / Bavel
. Aanmelden of vragen? Dit kan via de website www.estherzandbergen.nl/ervaar
Er is een beperkt aantal plekken beschikbaar om de rust en persoonlijke aandacht in de groep te waarborgen.
Volgende week is er even geen nieuwsbrief. Ik ga mijn routines verder op de proef stellen en ga een weekje de natuur in.
Ken jij iemand voor wie deze nieuwsbrief waardevol is?
Inspiratie wordt mooier als we het delen. Ken jij iemand die wel wat rust, natuurcoaching of verstilling kan gebruiken? Ik zou het ontzettend waarderen als je deze nieuwsbrief aan diegene doorstuurt!
